De Fransema-lezingen

FRANSEMA-LEZING; DE TRADITIE LEEFT VOORT

Tussen 1990 en 2015 werden met enige regelmaat in totaal 20 Fransema-lezingen georganiseerd. Rond de verkoop van het bibliotheek-gebouw zijn ook alle gegevens over de lezingen gewist. Het overzicht hiervan hebben we grotendeels kunnen reconstrueren en vindt u hieronder.

Tot onze grote blijdschap kunnen we tevens mededelen dat we deze mooie traditie weer in ere hebben hersteld. Op 6 juni 2025 vond de 21e Fransema-lezing plaats in Museum Møhlmann in Appingedam.

Vrijdag 12 juni was het zover: de 22ste Fransema-lezing door Geert Pruiksma over Borgen in de Ommelanden.

Om 19.30 uur opende Museum Møhlmann haar deuren en al snel vulde de (uitverkochte) zaal zich. Na een korte inleiding door Rob Møhlmann kreeg Geert het woord en ontbrandde hij in een enthousiast verhaal over borgen. Via de geschiedenis van de steenhuizen, zowel in de “ommelanden” als in de stad, ging hij in vogelvlucht -als een Japanse toerist- door de historie van de bewoners om terecht te komen bij de laatste bewoners en hun nazaten. Geert is erg betrokken geweest bij de laatste periode dat de borgen veelal overgingen in publieke handen. De families wisten dat het het beste was, dat op deze manier de borgen behouden konden blijven en zichtbaar zouden worden voor de buitenwereld. Toch bleven deze families vaak nauw betrokken bij de borgen, waar hun historie lag.

Geert zet zich bijzonder in om deze erfenis in ere te houden en de tradities voort te zetten. In “zijn” borg Nienoord is het Nationaal Rijtuigmuseum gevestigd. Deze prachtige koetsen worden op gezette tijden nog van stal gehaald voor ritten, geheel in stijl. Dat geldt ook voor de ouderwetse slederitten met paarden, als het weer dat toelaat. En zo zijn er meer activiteiten, waardoor we even weer teruggaan in de tijd van de verfijnde gewoontes van de borgbewoners.

De tijd vloog om en voor we het wisten werden we door Rob uitgenodigd om even na te praten met een drankje. Ook dat werd nog een gezellig samenzijn, waarna iedereen zo langzamerhand weer vertrok. Met een glimlach van oor tot oor (zeker van Geert afgekeken) vertrokken we zelf ook, terugkijkend op een bijzonder leuke en inspirerende avond.

OVERZICHT FRANSEMA-LEZINGEN

Vissen rond de Floem

A. Hoft
1990 – eerste Fransema-lezing

Het land van Fransema

C. de Ranitz
1991 – tweede Fransema-lezing

Wapens in het land van Fransema

J.A. de Boo
1993 – derde Fransema-lezing

Justitia, waar is uw blinddoek

Dr. G.S. Overdiep
1994 – vierde Fransema-lezing

De taal als monumentaal bezit

H.J.L. Vonhoff
1995 – vijfde Fransema-lezing

Ekke Fransema, de Gouden Leeuw, 't Vergeten Boek en 't Aaierdoppie

Siemon Reker
1997 – zesde Fransema-lezing

Palma sub pondere

Dr. Ph. M. Bosscher
1998 – zevende Fransema-lezing

Hoe oud is Appingedam?

E. van der Werff
1999 – achtste Fransema-lezing

Alles vooruitgang... de stad Appingedam in verval

M.G.J. Duijvendak
2000 – negende Fransema-lezing

Land in water, water in land

A. van Hal
2001 – tiende Fransema-lezing

Romeins recht en inheems recht

Prof. Dr. J.H.A. Lokin
2002 – elfde Fransema-lezing

Nicolaïkerk Appingedam, ontmoetingsplaats voor kerk en cultuur

R. Wobbes
2004 – twaalfde Fransema-lezing

Bronsmotoren, een wereldwijd product

J. Vegter
2004 – dertiende Fransema-lezing

Heerlickheyden in het land van Fransema

Prof. Dr. F.C.J. Ketelaar
2005 – veertiende Fransema-lezing

Onbekend

Onbekend
2006 of 2007 – vijftiende Fransema-lezing

Tussen twee grijpgrage vogels: burgers en herenboeren in de Renaissance

Otto S. Knottnerus
2008 – zestiende Fransema-lezing

De betekenis van de Duitse Joden voor stad en provincie Groningen

Stefan van der Poel
2009 – zeventiende Fransema-lezing

Architectuur rond 1900

Cynthia Heinen
2011 – achttiende Fransema-lezing

Museum Møhlmann in Appingedam

Trudy de Lange
2013 – negentiende Fransema-lezing

De cultuur van dood en begraven

Reint Wobbes
2015 – twintigste Fransema-lezing

Vroeg-middeleeuws grafritueel in het Groningerland

Egge Knol
2025 – eenentwintigste Fransema-lezing

Borgen in de Ommelanden

Geert Pruiksma
2026 – tweeëntwintigste Fransema-lezing